Veel mensen associëren licht met vooruitgang en groei. Een hardnekkig imago dat veelvuldig lichtgebruik in stand houdt, volgens Marjolijn van Heemstra, schrijver, theatermaker en duisternis-expert. “Er zijn zo veel mensen die niet weten dat lichtvervuiling een issue is”, zegt Ellen de Vries, lichtontwerper en voorzitter van de expertgroep lichthinder, bij Spraakmakers.
Luister hier het fragment op NPO Radio 1 >
“Als je onder een hele felle lantaarnpaal staat, zie je de omgeving niet. Je bent onveilig, je kan worden aangevallen zonder dat je het zelf ziet. Wanneer je de lantaarnpaal dimt wordt de wereld groter en ga je zien wat er in je omgeving gebeurt. “Meer licht geeft meer donker”
Licht wordt door velen met veiligheid geassocieerd. “Het idee dat verlichte punten een stad veiliger maken, is een misvatting”, zegt lichtontwerper De Vries.
“Meer licht geeft juist meer duisternis”, zegt Van Heemstra. Zij legt uit dat wanneer je onder een hele felle lantaarnpaal staat, je de wereld om je heen niet meer ziet. “Dan ben je onveilig, want je kan worden aangevallen zonder dat je het merkt. zodra je die lantaarnpaal dimt, wordt de wereld groter en ga je zien wat er gebeurt.”
Hinder en vervuiling
De Vries legt uit dat er een verschil is tussen lichthinder en -vervuiling. “Lichtvervuiling is al het licht dat in de lucht zit en lichthinder is het licht dat naar ons toe komt en wat dus ook dieren hindert.”
Van Heemstra vertelt dat er een boel dieren zijn die duisternis echt nodig hebben om te kunnen leven. “Er zijn er veel die gewoon sterven, omdat er zoveel lampen zijn. Al dat licht heeft een enorme impact op de nachtelijke ecologie.”
Belangenstrijd
Veel van die nachtelijke ecologie wordt verstoord door lichten van sportvelden. “Fantastisch dat mensen hierdoor ‘s avonds kunnen tennissen, want sporten is heel belangrijk”, zegt Van Heemstra. “Maar dit felle licht doorkruist bossen en is schadelijk voor al wat daar leeft.”
Probleem onbekend
“Er zijn zo veel mensen die niet weten dat lichtvervuiling een issue is”, zegt De Vries. Naast de impact die lichtvervuiling op de natuurlijke ecologie heeft, heeft het ook een hele negatieve impact op onze gezondheid. Van Heemstra legt uit dat verschillende onderzoeken verbanden met ziektebeelden hebben aangetoond. “Het probleem met licht is dat je de hele tijd aanstaat. Dus je lichaam kan niet goed in z’n ruststand komen.”
Oplossingen?
“Al het kunstlicht heeft een negatieve impact op de natuur”, zegt De Vries. Wel zou een andere kleur al wat helpen. Zo pleit De Vries liever voor donker oranje licht, wanneer geen licht geen optie is.
Ook vertelt De Vries dat het gemiddeld genomen elf uur per dag donker is. “Als we nu eens beginnen met het uitdoen van het licht dat niet nodig is, dan besparen we veel energie, hebben we minder lichtvervuiling, ontzien we de natuur”, stelt De Vries. “Dus reclame uit, kantoren uit en sportvelden uit.”
